77. ескерткіш
Алаш Орда Арыстарына тағзым. Ескерткіш Алматы облысы, Талғар ауданы, Тұздыбастау ауылында, Алматы-Талғар жол бойында орналасқан. Координаты 43°18'44"N 77°06'07"E. Алаш Орда 1917-1920жж Ақпан мен Қазан төңкерісінен соң құрылған қазақ Алаш автономиясының үкіметі. 1917 жылдың 5-13 желтоқсан аралығында Орынборда екінші жалпы қазақ съезі өтті. Съезде Алашорда үкіметі құрылды. Оның төрағасы болып Ә.Бөкейхан сайланды. Осы съезде Алаш автономиясы жарияланды. Ә.Бөкейхан бастаған топ Қазақстанды мекендейтін орыстардың еркін білмейінше автономия жариялауды кейінге қалдыра тұруды қажет деп тапты. Ал Х.Досмұхамедұлы бастаған топ автономияны дереу жариялау керек деп санады. Соңында екі жақ ортақ келісімге келді. Нәтижесінде Түркістан қазағын қосып алып, автономия жариялауға 1 ай мерзім берілді. Бір ай ішінде қосылу ісі жүрмесе де автономия жарияланатын болып шешілді. Осы үшін 1918 жылы 5 қаңтарда шақырылған Сырдария съезіне «бірігу мәселесін қозғау үшін» Б.Құлманов, М.Дулатов, Т.Құнанбайұлы арнайы жіберілді. Бүл жиында табиғи талас-тартыстан кейін Түркістанның оқығандары қосылуға ықылас танытса керек. Әйтсе де көзделген бір айда қосылу жайы сол күйінде өзгеріссіз қалды. Түркістан автономиясы да амалсыз жұмысын тоқтатты. Қазақ қайраткерлері автономия жариялау үшін қайта жиналған жоқ. II съездің қаулысы күшінде қалып, енді ресми қағаздарда «Алаш автономиясы» деп жазылатын болды. Тіпті осындай мөр таңбасы да мұрағаттардағы құжаттарда сақталып қалған[1].
Поклонение героям Алашской Орды. Памятник расположен в селе Туздыбастау Талгарского района Алматинской области, на дороге Алматы-Талгар. Координаты 43°18'44"N 77°06'07"E. Алаш Орда — правительство Казахской Алашской автономии, созданное после Февральской и Октябрьской революций 1917—1920 годов. С 5 по 13 декабря 1917 года в Оринборе проходил Второй Всеказахский съезд. На съезде было сформировано правительство Алашорды. Ее председателем был избран А. Бокейхан. На этом съезде была объявлена автономия Алаш. Группа под руководством А.Бокейхана сочла необходимым отложить провозглашение автономии до тех пор, пока не станет известна воля русских, проживающих в Казахстане. А группа под руководством Х. Досмухамедулы считала, что автономия должна быть объявлена немедленно. В конце концов обе стороны пришли к соглашению. В результате на аннексию Туркестана и провозглашение автономии был дан 1 месяц. Было решено, что автономия будет объявлена, даже если процесс аннексии не состоится в течение месяца. По этой причине на Сырдарьинский съезд, созванный 5 января 1918 года, «для постановки вопроса об объединении» были специально направлены Б.Кульманов, М.Дулатов и Т.Кунанбайулы. На этой встрече, после естественных дебатов, туркестанские студенты, вероятно, изъявили желание присоединиться. Однако в оговоренный месяц место подключения осталось неизменным. Автономия Туркестана также прекратила работу. Казахские деятели больше не собрались, чтобы провозгласить автономию.
Worship of the heroes of the Alash Horde. The monument is located in the village of Tuzdybastau, Talgar district, Almaty region, on the Almaty-Talgar road. Coordinates 43°18'44"N 77°06'07"E. Alash Orda is the government of the Kazakh Alash Autonomy, created after the February and October revolutions of 1917-1920. From December 5 to December 13, 1917, the Second All-Kazakh Congress was held in Orinbor. At the congress, the government of Alashorda was formed. A. Bokeykhan was elected its chairman. At this congress, the autonomy of Alash was declared. The group led by A. Bokeikhan considered it necessary to postpone the declaration of autonomy until the will of the Russians living in Kazakhstan becomes known.And the group led by H. Dosmukhamedula believed that autonomy should be declared immediately. Eventually both sides came to an agreement. As a result, 1 month was given for the annexation of Turkestan and the declaration of autonomy. It was decided that autonomy would be declared even if the annexation process did not take place within a month. For this reason, B. Kulmanov, M. Dulatov and T. Kunanbayuly were specially sent to the Syrdarya Congress, convened on January 5, 1918, “to raise the issue of unification.” At this meeting, after natural debate, Turkestan students probably expressed a desire to join.