Сұраншы және Саурық батыр ескерткіші
Қазақша
Сұраншы –Саурық батырларға арналған ескерткіш. 2013 жыл.
Алматы облысы, Жамбыл ауданы, Жаңақұрылыс ауылы.
Жетісудың айбынды батырлары – Сұраншы мен Саурықтың мәңгі өшпес ерлігін ел жадында қалдыру мақсатында орнатылған ескерткіш.
Сұраншы батыр Ақынбекұлы «1815-1864»- қазақ батыры, Саурық батырдың немере
інісі. Алматы облысы Жамбыл ауданында туған. Ұлы жүздің шапырашты руының Есқожа тармағынан шыққан . Сұраншы батыр Ресей үкіметіне Верный «Алматы» бекінісін салуға көмектесті. Орыс әскерлерімен бірге Тойшыбек бекінісі маңында Қоқан ханының 3 мың әскерімен соғысып,жеңіске жетті. 1851 жылы орыс жасағымен қосылып , Орман «Ормон» ханның 2 мың қолына тойтарыс берді. 1852 -1853 жылдары Қоқын ханның әскері Тілеуқабыл руын шауып, мал-мүлкін талан-таражға салды. Сұраншы батыр Саурық батырмен бірге 300 қолмен оларды Қопада қуып жетіп, ел кегін қайтарды.
Саурық «1814, Жамбыл ауданы-1854» - батыр. Қоқан, Қырғыз хандарының шапқыншылығына қарсы күрестерде қолбастаған. Шапырашты руының Есқожа атасынан шыққан. Немере ағасы Сұраншы батырмен бірге Жетісу өлкесін билеген Қоқан ханымен Қырғыздың Ормон ханына қарсы жергілікті халықтан жасақ құрған.
Саурақ батыр 1854 жылы Қырғыз манабтарының шапқыншылығы кезінде Қастек сайында қаза болған. Саурық туралы Сүйінбай, Жамбыл жыр толғаған.
Русский
Памятник Сураншы и Саурык батыров. 2013 год.
Алматинская область, Жамбылский район, с. Жанакурылыс
Суранши батыр Акынбекулы «1815-1864»-казахский батыр, племянник Саурык батыра. Родился в Жамбылском районе Алматинской области. Он происходил из рода Ескожа, Шапырашты Улы Жуза. Нищий богатырь помог русскому правительству построить крепость Верный «Алматы». Вместе с русскими войсками он сражался с 3-тысячным войском Кокан-хана у крепости Тойшыбек и одержал победу. В 1851 году, присоединившись к русской армий, Орман «Ормон» хан отразил 2000 войск. В 1852-1853 годах войско Кокан хана уничтожило род Тылеукабилов и разграбило их имущество. Суранши батыр вместе с Саурык батыром с 300 воинами преследовал их в Копе и отомстил.
Саурык «1814, Жамбылский район -1854» батыр. Был главнокомандующим против
Коканских, киргизких нашествий. Он происходил от деда Ескожа из рода Шапырашты. Вместе со своим двоюродным братом Суранши батыром он сформировал из местного населения войска против кыргызов Ормон хана и Кокан хана, правивших областью Жетысу.
Саурак батыр был убит в Кастеке во время нашествия киргизких манабов в 1854 году. Суйынбай и Жамбыл написали стихи о Саурыке.
English
Monument to Suranshy and Sauryk Batyrs. 2013
Almaty region, Zhambyl district, Zhanakurylys village
Suranshy batyr Akynbekuly (1815-1864)-Kazakh batyr, nephew of Sauryk batyr. Born in the Zhambyl district of the Almaty region. He came from the clan of Eskozha, Shapyrashty Uly Zhuz. The beggar hero helped the Russian government to build the Verny fortress «Almaty». Together with the Russian troops, he fought with the 3,000-strong army of Kokan Khan at the Toishybek fortress and won. In 1851, having joined the Russian armies, Orman «Ormon»Khan repelled 2.000 troops. In 1852-1853, the army of Kokan Khan destroyed the Tyleukabyl family and plundered their property. Suranshy Batyr together with Sauryk batyr with 300 warriors pursued them to Cope and took revenge.
Sauryk «1814, Zhambyl district 1854» batyr. Was commander in chief against Kokan, Kirghiz invasions. He came from his grandfather Eskozha from the Shapyrashty clan. Together with his cousin Suranshy batyr, he formed troops from the local population against the Kyrghyz Ormon Khan and Kokan Khan, who ruled the Zhetysu region.
Sauryk batyr was killed in Kastek during the invasion of the Kirghizmanabs in 1854. Suiynbai and Zhambylwrote poems about Sauryk.